قانون تفرق صفات (Rule of Segregation)

هنگام تشکیل گامت ها ( سلول های جنسی) دو آلل یک صفت از هم جدا می شوند.

مندل فرض كرد كه هر گیاه نخود فرنگی دو عامل وراثتی ( كه ما امروزه آنها را ژن می نامیم ) دارد. برای مثال نسل F1 یا هیبرید های F1 آلل های غالب بلند قدی و آلل های مغلوب كوتاه قدی را دارند و همه این زاده ها بلند قد هستند. دو آلل كوتاهی قد نیاز است تا یك گیاه نخود فرنگی پایه كوتاه شود. از هر آلل موجود در هر فرد هنگام تولید گامت فقط یك آلل وارد هر گامت می شود. كه این امر تصادفی است و هر آلل با شانس 50% وارد یک گامت می شود. ظهور فنوتیپ مغلوب در نسل F2 نشان می دهد كه این آلل به صورت غیر فعال یا نهفته در نسل  F1وجود دارد. این امر اساس تفكر مندل برای اصل تفرق صفات بود. قانون تفرق صفات را می توان بصورت زیر تعریف کرد. هر گامت فقط یك آلل از جفت آلل های یک فرد دارد را دریافت می كند. در جریان لقاح تعداد آلل ها دوباره به 2 می رسد. مندل آلل غالب را با حروف بزرگ لاتین نشان می داد. و آلل مغلوب را با حروف كوچك. مثلا او صفت پایه بلند بودن كه غالب بود را با حرف بزگ (T) و آلل پایه كوتاه بودن را با حرف كوچك (t) نشان می داد.

قانون جور شدن مستقل صفات

مطابق این قانون، هنگام تشکیل گامت‌ها، الل‌های مربوط به هر صفت، بدون تأثیر بر صفات دیگر، از هم تفکیک می‌شوند. البته این قانون تنها هنگامی صدق می‌کند که ژن‌های مربوط به الل بر روی کروموزوم‌های مختلفی قرار داشته باشند.

یكی از كارهای مهم مندل مطالعه توارث دو یا چند صفت با هم بود مثلا او فرم و رنگ دانه ها و توارث آن را با هم مطالعه كرد. در این آزمایش او دو گیاه با دو صفت دانه صاف و دانه زرد رنگ را با گیاهی با صفات دانه چروكیده و سبز رنگ تلاقی یا آمیزش داد. نتیجه این آزمایش در نسل F1 زاده هایی با دانه صاف و زرد رنگ بود. این برای مندل ثابت می كرد كه رنگ زرد دانه و فرم صاف آن هر دو صفات غالب هستند. سپس اجازه داد تا زاده های F1  خودلقاحی كنند او در نسل F2 4 نوع ممكن فنوتیپ را مشاهده كرد. دانه های صاف و سبز، صاف و زرد، چروكیده و زرد و چروكیده و سبز. تعداد هر یك از این گیاهان به ترتیب 315 – 108 – 101 – 32 بود پس از تبدیل این اعداد را به نسبت، مشاهده كرد كه این نسبت ها بسیار به 9:3:3:1 نزدیك است كه حاصل ضرب نسب 3:1 در خودش بدست می آید.

 

P    RRYY×rryy

F1        all  RrYy

F2

RRYY

RRYy

RrYY

RrYy

RRYy

Rryy

RrYy

Rryy

RrYY

RrYy

rrYY

rrYy

RrYy

Rryy

rrYy

rryy

 

این امر بخاطر استقلال این دو صفت از هممی باشد یعنی توارت فت زنگ دانه بر توارث صفت فرم دانه هیچ تاثیری ندارد.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 4 بهمن 1391    | توسط: مشتاق طالب شاوی الربیعی    | طبقه بندی: آموزش ژنتیک کلاسیک،     | نظرات()